အရှင်ဘုရားတို့ သာသနာ့ဘောင်ကို စတင်ဝင်ရောက်လာချိန်မှာ သင်္ကန်းတောင်းခဲ့တဲ့ စကားရပ်ကို နေ့စဉ် ပြန်လည် ဆင်ခြင်ကြည့်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲက လွတ်မြောက်လို၍ ဆိုတဲ့ ခိုင်မာတဲ့ ကတိကဝတ်နဲ့ သင်္ကန်းကို တောင်းယူခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် နေ့စဉ်ဘဝရဲ့ စာချ၊ စာသင် စတဲ့ ကိစ္စတွေကြားမှာ ဒီကတိကဝတ်ကို တကယ်ပဲ အသက်သွင်းနေသလား၊ သံသရာကနေ အမှန်တကယ် လွတ်မြောက်ချင်တဲ့ ဆန္ဒ ပြင်းပြနေသေးရဲ့လား ဆိုတာကို နေ့စဉ် စစ်ဆေးရပါမယ်။

ပစ္စည်းလေးပါးကို သုံးစွဲနေမှုဖြင့် စစ်ဆေးခြင်း

ရဟန်းဘဝမှာ နေ့စဉ် ဘုန်းပေးသုံးဆောင်နေတဲ့ ဆွမ်း၊ သင်္ကန်း၊ ကျောင်း၊ ဆေး ဆိုတာတွေဟာ မြတ်စွာဘုရားဆီကနေ ချေးယူစားသောက်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒကာ၊ ဒကာမတွေက မြတ်စွာဘုရားအလိုကျ သံသရာလွတ်ကြောင်း အားထုတ်မယ့်သူတွေအဖြစ် ယုံကြည်လှူဒါန်းထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အကယ်၍ နေ့စဉ် ဆွမ်းဘုန်းပေးတဲ့အခါ တရားအားထုတ်ဖို့ စိတ်ကူးမရှိဘဲ စားသောက်နေမယ်ဆိုရင် အကြွေးယူထားပြီး ပြန်ဆပ်ဖို့ စိတ်ကူးမရှိတဲ့ လူယုတ်မာ အဖြစ်ကို ရောက်သွားနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဆွမ်းဘုန်းပေးတိုင်း၊ သင်္ကန်းရုံတိုင်းမှာ သံသရာက လွတ်မြောက်ဖို့ တရားအားထုတ်နေသူ ဖြစ်ရဲ့လား ဆိုတာကို မိမိကိုယ်ကို နေ့စဉ် မေးခွန်းထုတ် စစ်ဆေးရပါမယ်။

အလုပ်ဖြင့် စစ်ဆေးခြင်း

စာပေသင်ကြားခြင်း သက်သက်လောက်နဲ့သာ အချိန်ကုန်နေသလား ဆိုတာကိုလည်း စစ်ဆေးရပါမယ်။ စာပေသင်ကြားခြင်းဖြင့် နေခွင့်ရှိတယ်ဆိုတဲ့ စကားရပ်ဟာ ဘုရားဟော ပါဠိတော်မှာ မပါဘဲ ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာမှာသာ ပါဝင်နေတဲ့ စကားလုံးသာ ဖြစ်ပါတယ်။ တကယ်တမ်း သံသရာက လွတ်မြောက်ချင်တဲ့ ဆန္ဒ (ပြင်းပြသော လိုလားချက်) ရှိသူဟာ မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်ကို မရရအောင် ယူမည်ဆိုတဲ့ စိတ်နဲ့ ဝိပဿနာအလုပ်ကို လက်တွေ့ အားထုတ်နေရပါမယ်။ အချိန်ရတိုင်း ကိုယ့်ခန္ဓာမှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ရုပ်တရားနဲ့ သိစိတ်ဖြစ်တဲ့ ဝိဉာဏ် တို့ရဲ့ ဖြစ်ပြီးပျက်နေတဲ့ သဘောကို မျက်ခြည်မပြတ် စောင့်ကြည့်နေရပါမယ်။

စိတ္တာနုပဿနာဖြင့် စစ်ဆေးခြင်း

မိမိရဲ့ စိတ်ကို စောင့်ကြည့်တဲ့ နေရာမှာလည်း အမှန်တကယ် လွတ်မြောက်ချင်သူဟာ စိတ်ကို ကောင်းအောင် ပြင်ဖို့ မကြိုးစားဘဲ၊ စိတ်ရဲ့ သဘာဝဖြစ်တဲ့ အနိစ္စ (ဖြစ်ပြီးပျက်ခြင်း) သဘောကိုသာ အရှိကို အရှိအတိုင်း သိနေအောင် ကြိုးစားပါတယ်။ လောဘစိတ်ဖြစ်ရင် လောဘစိတ် ဖြစ်ပျက်လို့ သိလိုက်ရုံ၊ ဒေါသစိတ်ဖြစ်ရင် ဒေါသစိတ် ဖြစ်ပျက်လို့ သိလိုက်ရုံ သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို သိနေတဲ့ အချိန်မှာ ငါ ဆိုတဲ့ အစွဲမပါဘဲ၊ ငါ ဒေါသထွက်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒေါသစိတ် ပေါ်လာတာပါလား လို့ အရှိအတိုင်း မြင်အောင် ကြည့်နိုင်စွမ်း ရှိမရှိ နေ့စဉ် စစ်ဆေးရပါမယ်။

သံသရာမှ လွတ်မြောက်ခြင်းဆိုတာ ဆန္ဒ၊ ဝီရိယ၊ စိတ္တ၊ ဝီမံသာ ဆိုတဲ့ အဓိပတိတရားလေးပါးနဲ့ ပြည့်စုံမှသာ ရရှိနိုင်မယ့် အကျိုးတရား ဖြစ်ပါတယ်။ နေ့စဉ် မိမိကိုယ်ကို စစ်ဆေးပြီး လွတ်မြောက်လိုစိတ် အမှန်တကယ် ရှိလာပြီဆိုရင်တော့၊ အချိန်မဆွဲဘဲ ခန္ဓာဉာဏ်ရောက် ဝိပဿနာအလုပ်ကို ဇွဲမလျှော့ဘဲ ဆက်တိုက် ကြိုးစားအားထုတ်ကြဖို့ အလေးအနက် တိုက်တွန်းအပ်ပါတယ်။