လူဝတ်ကြောင် (ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ) များအဖြစ် လောကဓံလှိုင်းတံပိုးတွေကြားမှာ ရုန်းကန်ရှင်သန်ရတဲ့အခါ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ သောကတွေ၊ ပူလောင်မှုတွေ၊ ဖိအားတွေဟာ မလွှဲမရှောင်သာ ဝင်ရောက်လာစမြဲ ဖြစ်ပါတယ်။ စီးပွားရေး အကျပ်အတည်း၊ မိသားစု ပြဿနာ၊ လုပ်ငန်းခွင်က မွန်းကျပ်မှုတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်ရတဲ့အခါ ကျွန်ုပ်တို့ဟာ ထွက်ပေါက်တစ်ခုကို အမြဲတမ်း ရှာဖွေတတ်ကြပါတယ်။ တချို့က ပြင်ပအပျော်အပါးတွေမှာ ထွက်ပေါက်ရှာတယ်၊ တချို့က အကျိုးအကြောင်း မဆီလျော်တဲ့ ယတြာတွေ၊ အခမ်းအနားတွေနဲ့ အစဉ်အလာ ယုံကြည်မှုတွေနောက်ကို လိုက်ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီလို ဖြေရှင်းနည်းတွေဟာ ယာယီ သက်သာရုံလောက်သာ ဖြစ်ပြီး တကယ့်လက်တွေ့မှာတော့ သောကတွေကို အပြီးတိုင် မငြိမ်းအေးစေနိုင်ပါဘူး။

ဒါဆိုရင် လူဝတ်ကြောင်တွေရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝ သောကတွေကို လက်တွေ့ကျကျ အဆုံးသတ်ပေးနိုင်မယ့် တစ်ခုတည်းသော နည်းလမ်းက ဘာလဲ။ အဖြေက ရှင်းပါတယ်။ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ စိတ်အစဉ်မှာ အစဉ်မပြတ် ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ နာမ်ရုပ်ဖြစ်စဉ်တွေကို တိုက်ရိုက် လေ့လာခြင်း ဆိုတဲ့ စိတ္တာနုပဿနာ ကျင့်စဉ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

သောကများ၏ မြစ်ဖျားခံရာကို ရှာဖွေခြင်း

သောကတွေ ဘာကြောင့် ဖြစ်ရသလဲဆိုတာကို ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်းလေ့လာကြည့်တဲ့အခါ အပြင်ဘက် ပတ်ဝန်းကျင်ကြောင့် မဟုတ်ဘဲ၊ ကိုယ့်ခန္ဓာမှာ ပေါ်လာတဲ့ သိစိတ် (ဝိဉာဏ်) ရဲ့ လှည့်စားမှုကြောင့်ဆိုတာကို အထင်အရှား တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ မျက်စိက မြင်လိုက်တဲ့အခါ၊ နားက ကြားလိုက်တဲ့အခါ ပေါ်လာတဲ့ ဝိဉာဏ်ဟာ အာရုံတွေနောက်ကို လိုက်သွားပြီး၊ လိုချင်တပ်မက်မှု (လောဘ) နဲ့ မကျေနပ်မှု (ဒေါသ) တွေကို ချက်ချင်း ဖန်တီးလိုက်ပါတယ်။

“ငါ့ အလုပ်”၊ “ငါ့ ပိုက်ဆံ”၊ “ငါ့ မိသားစု” ဆိုတဲ့ “ငါ” အစွဲ (ဒိဋ္ဌိ) ကြီး ဝင်ရောက်လာတဲ့အခါ၊ ကိုယ့်အလိုတိုင်း မဖြစ်တဲ့ သဘာဝတရားတွေအပေါ်မှာ ပူလောင်မှုတွေ အလိုလို ဖြစ်ပေါ်လာတော့တာပါပဲ။ တကယ်တမ်းမှာ ပြောင်းလဲနေတဲ့ သဘာဝတရားတွေထဲမှာ ခိုင်မြဲတဲ့ အနှစ်သာရဆိုတာ မရှိပါဘူး။ “အနတ္တ” ဆိုတာဟာ “ငါ မဟုတ်လို့ ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး” ဆိုတဲ့ အဆိုးမြင်ဝါဒ မဟုတ်ဘဲ၊ ကိုယ့်အလိုအတိုင်း မဖြစ်တဲ့ လောကဓံပြဿနာတွေကို ဉာဏ်နဲ့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်အောင် ကြည့်ပြီး တည်ငြိမ်စွာ ဖြေရှင်းရမယ့် သဘောတရားသာ ဖြစ်ပါတယ်။

နေ့စဉ်ဘဝထဲက စိတ္တာနုပဿနာ

တရားအားထုတ်ဖို့အတွက် ရိပ်သာသွားဖို့ အချိန်မရဘူးဆိုတဲ့ ဆင်ခြေဟာ တကယ့်လက်တွေ့မှာ အဟန့်အတား မဟုတ်ပါဘူး။ နေရာတိုင်းဟာ တရားအားထုတ်ရာ နေရာဖြစ်ပါတယ်။ ကားစီးရင်း၊ လမ်းလျှောက်ရင်း၊ အလုပ်လုပ်ရင်း ပေါ်လာသမျှ စိတ်တွေကို အရှိကိုအရှိတိုင်း လက်ခံရှုမှတ်ရုံပါပဲ။ အလုပ်ခွင်မှာ အလိုမကျမှုကြောင့် ဒေါသဖြစ်လာရင်၊ အဲဒီ ဒေါသဆိုတဲ့ စိတ်ခံစားမှုကို ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါအနေနဲ့ မကြည့်ဘဲ ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားမယ့် ဝိဉာဏ်ရဲ့ သဘောတရားသက်သက်အဖြစ် အနီးကပ် မျက်ခြည်မပြတ် လေ့လာကြည့်ပါ။

အာရုံတွေနောက် လိုက်သွားတဲ့ ဝိဉာဏ်ကို သတိနဲ့ ချက်ချင်း ပြန်ခေါ်ပါ။ ဒီလို နေ့စဉ်ကြုံတွေ့ရတဲ့ လောဘ၊ ဒေါသတွေကို စိတ္တာနုပဿနာအတွက် အကောင်းဆုံး သင်ခန်းစာတစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းလဲအသုံးချလိုက်တဲ့အခါ၊ လုပ်ငန်းခွင် ဖိအားတွေကြားထဲမှာတောင် တုန်လှုပ်မှုကင်းတဲ့ စိတ်အခြေအနေကို ခိုင်ခိုင်မာမာ တည်ဆောက်လာနိုင်ပါလိမ့်မယ်။ အစွဲအလမ်းနဲ့ သံသယ (ဝိစိကိစ္ဆာ) တွေကို နေ့စဉ် လက်တွေ့အလုပ်နဲ့ ဖြတ်တောက်နိုင်စွမ်း ရှိလာပါမယ်။

အောင်မြင်မှု၏ သော့ချက် – အဓိပတိတရားလေးပါး

သောကတွေကို အဆုံးသတ်ပြီး လွတ်မြောက်ရေးလမ်းကို လျှောက်လှမ်းရာမှာ မှီခိုအားထားရမယ့် အင်အားစုတွေကတော့ အဓိပတိတရားလေးပါးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

• ဆန္ဒာဓိပတိ: သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်လိုစိတ်ကို ပြင်းပြစွာ မွေးမြူပါ။ ကိုယ်တိုင် လွတ်မြောက်ချင်စိတ် ရှိမှသာ အခက်အခဲတွေကို ကျော်လွှားနိုင်ပါမယ်။

• ဝီရိယာဓိပတိ: အပျင်းထူမှုနဲ့ တွေဝေမှုတွေကို နေ့စဉ် တွန်းလှန်ပြီး ခန္ဓာဉာဏ်ရောက် အလုပ်မှာ မဆုတ်မနစ်တဲ့ လုံ့လကို ထားရှိပါ။

• စိတ္တာဓိပတိ: မည်သည့် လောကဓံ အနှောင့်အယှက်ကိုမဆို ကျော်လွှားနိုင်တဲ့ ခိုင်မာတဲ့ စိတ်ဓာတ်ခွန်အားကို တည်ဆောက်ပါ။

• ဝီမံသာဓိပတိ: မိမိရဲ့ တရားအားထုတ်မှု အတွေ့အကြုံတွေနဲ့ ပြောင်းလဲလာတဲ့ အသိအမြင်တွေကို ဉာဏ်နဲ့ အမြဲတမ်း စစ်ဆေး လေ့လာပါ။

လောကီ စီးပွားရေးမှာရော၊ လောကုတ္တရာ ကျင့်စဉ်မှာပါ ဒီအဓိပတိတရားလေးပါးနဲ့သာ ပြည့်စုံမယ်ဆိုရင် မိမိလိုရာ ပန်းတိုင်ကို မလွဲမသွေ ရောက်ရှိနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ရတနာစစ် ပေါ်ထွန်းရေးနှင့် လူဝတ်ကြောင်တို့၏ အခန်းကဏ္ဍ

ဒီလို လက်တွေ့ကျင့်စဉ်ကို ကိုယ်တိုင် လျှောက်လှမ်းလာတဲ့အခါ လူဝတ်ကြောင်တွေရဲ့ အမြင်ဟာလည်း ရှင်းလင်းလာပြီး၊ ထောက်ပံ့မှု ပုံစံတွေဟာလည်း အလိုလို ပြောင်းလဲသွားပါတယ်။ အစဉ်အလာ ယုံကြည်မှုသက်သက်၊ ယတြာနဲ့ အခမ်းအနားတွေအတွက် အချိန်ကုန် ငွေကုန်ခံနေမယ့်အစား၊ ဝိပဿနာအလုပ်ကို လက်တွေ့အားထုတ်နေတဲ့ ရဟန်းများကိုသာ ဉာဏ်ပါသော ထောက်ပံ့မှုနဲ့ ပံ့ပိုးလာကြပါလိမ့်မယ်။

လူ၊ ရဟန်း အရိယာ တတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေး ဆိုတဲ့ ရည်မှန်းချက်ဟာ အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။ လူဝတ်ကြောင်တွေက စစ်မှန်တဲ့ ဒါနဖြင့် တရားအားထုတ်တဲ့ ရဟန်းတွေကို အာရုံစိုက် ထောက်ပံ့လာတဲ့အခါ၊ ရဟန်းတွေရဲ့ ဦးတည်ချက်ဟာလည်း လွတ်မြောက်ရေးလမ်းကြောင်းပေါ်ကို အလိုလို ရောက်ရှိလာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အရိယာရဟန်းများ ပေါ်ထွန်းမှသာ ဗုဒ္ဓအဆုံးအမ အမှန်တကယ် အဓွန့်ရှည်မှာ ဖြစ်တဲ့အတွက် ဒီတာဝန်ဟာ လူဝတ်ကြောင်တွေရဲ့ မှန်ကန်တဲ့ လက်တွေ့ကျင့်စဉ်နဲ့ ထောက်ပံ့မှုအပေါ်မှာ လုံးလုံးလျားလျား မူတည်နေပါတယ်။

နိဂုံးချုပ်

သောကဆိုတာ အပြင်က လာတာမဟုတ်သလို၊ ပြင်ပက အရာတွေနဲ့လည်း အဆုံးသတ်ပေးလို့ မရပါဘူး။ မိမိခန္ဓာမှာ ပေါ်လာတဲ့ သိစိတ် (ဝိဉာဏ်) ကို အနီးကပ် လေ့လာခြင်း ဆိုတဲ့ တစ်ခုတည်းသော နည်းလမ်းဖြင့်သာ သောကမီးကို အပြီးတိုင် ငြိမ်းသတ်နိုင်ပါတယ်။ သွားရင်းလာရင်း၊ လုပ်ငန်းခွင်မှာ အလုပ်လုပ်ရင်း ခန္ဓာဉာဏ်ရောက် အလုပ်ဖြင့် အမှန်တရားကို ရှာဖွေပါ။ ကိုယ်တွေ့အသိနဲ့ သံသယတွေကို ဖြတ်တောက်ပြီး သောတာပတ္တိမဂ် ခရီးစဉ်ကို ခိုင်မာသော ခြေလှမ်းများဖြင့် ရှေ့ဆက်ကြပါစို့။