လောကရော လောကအလွန်မှာပါ ရှိသမျှ အရာအားလုံးဟာ “တရား (ဓမ္မ)” တွေချည်း သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီအထဲမှာ ကျနော်တို့ ရှင်သန် နေထိုင်နေတဲ့ “လောက” ဆိုတာကြီးမှာ ရှိနေတာကတော့ “သင်္ခါရတရားများ” ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

သင်္ခါရတရား ဆိုသည်မှာ အကြောင်းတရား တစ်ခုခုက ဖန်တီးပြုပြင်ပေးလိုက်လို့ ဖြစ်ပေါ်လာရတဲ့ “အကျိုးတရား” များကို ခေါ်ဆိုတာပါ။

ရုပ်နာမ် နှင့် သင်္ခါရ

လူတွေကသာ “ငါ၊ သူတပါး၊ ယောကျ်ား၊ မိန်းမ” လို့ အထင်မှားနေကြပေမယ့်၊ တကယ်တမ်း ဉာဏ်နဲ့ ခွဲခြမ်း လေ့လာခြင်း ပြုလုပ်ကြည့်လိုက်ရင် လောကမှာ “ရုပ်တရား” နဲ့ “နာမ်တရား” သက်သက်သာ ရှိပါတယ်။ အဲဒီ ရုပ် နဲ့ နာမ် ဟာလည်း သင်္ခါရတရားတွေပါပဲ။

ရုပ်တရား: ကံ၊ စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရ ဆိုတဲ့ အကြောင်းတရား လေးပါးရဲ့ ပြုပြင်မှုကြောင့်သာ ဖြစ်ပေါ်လာရတာမို့ သူသည်လည်း သင်္ခါရတရား သက်သက်ပါပဲ။

နာမ်တရား: (အာရုံကို သိတတ်တဲ့ ဝိဉာဏ် အပါအဝင် နာမ်တရားများဟာလည်း) အပြင်အာရုံ နဲ့ အတွင်းဒွါရတို့ တိုက်မိတဲ့ အကြောင်းတရားကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာရတာမို့ သူသည်လည်း သင်္ခါရတရား သက်သက်ပါပဲ။

အဲဒါကြောင့် “ရုပ်နာမ် ဖြစ်ပျက်တယ်” ဆိုတာကို အမျိုးအစားတွေ လိုက်ခွဲခြားနေစရာ မလိုဘဲ၊ “သင်္ခါရတရားများရဲ့ ဖြစ်ပျက်မှု” လို့ ခြုံငုံပြီး ပြောနိုင်ပါတယ်။

လက္ခဏာရေး သုံးပါး နှင့် သင်္ခါရ

ဒီ သင်္ခါရတရားများနဲ့ ပတ်သက်လို့ လက္ခဏာရေး သုံးပါးက အလွန် ရှင်းလင်းပါတယ်။

၁။ သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနိစ္စာ: သင်္ခါရတရားတိုင်းဟာ ဖြစ်ပေါ်လာပြီးရင် ချက်ချင်း ပျက်စီးသွားတတ်တဲ့ သဘော ရှိပါတယ်။ ဘယ်အရာမှ ခိုင်မာ တည်တံ့နေတာ မရှိပါဘူး။

၂။ သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ ဒုက္ခ: သင်္ခါရတရားတို့သည် အဆက်မပြတ် ဖြစ်ပျက် နှိပ်စက်နေလို့ စက်ဆုပ်စရာ၊ အသုံးမကျတဲ့ ဆင်းရဲဒုက္ခ အစစ်အမှန်ကြီး ဖြစ်ပါတယ်။

၃။ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ အနတ္တာ: သင်္ခါရတရားတွေရော၊ မပျက်စီးတဲ့ လောကုတ္တရာ နိဗ္ဗာန်တရားပါ အားလုံးသော တရား (ဓမ္မ) တို့သည် ပုဂ္ဂိုလ် သတ္တဝါ မဟုတ်၊ အတ္တ မဟုတ်ပါဘူး။

မဂ်ဉာဏ် သို့ ကူးပြောင်းခြင်း

ဝိပဿနာ တရားအားထုတ်တယ် ဆိုတာ အဓိကကတော့ ဒီ လက္ခဏာရေး သုံးပါးကိုပဲ ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် မြင်အောင် သွားနေတာပါ။ သင်္ခါရတရားတွေ အဆက်မပြတ် ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ “အနိစ္စ” သဘောနဲ့၊ သင်္ခါရတရားတွေဟာ ငါ၊ သူ၊ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ မဟုတ်တဲ့ “အနတ္တ” သဘောကို ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်း မြင်မှသာလျှင်၊ သင်္ခါရတရားတွေရဲ့ တကယ့် “ဒုက္ခ” ကို သဘောပေါက်တာပါ။

မဂ် ဆိုတာဟာ အဲဒီ သင်္ခါရတရားတွေရဲ့ ဒုက္ခ (စက်ဆုပ်စရာ၊ အသုံးမကျတဲ့ ဆင်းရဲခြင်း သက်သက်ပါလား) ကို ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် သဘောပေါက်ပြီး၊ ပြတ်သားတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက် ချလိုက်တာကို “မဂ်ကျတယ်” လို့ ခေါ်ပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ “ဆုံးဖြတ်ချက် ချသူ (အတ္တ)” ဆိုတာတော့ မရှိပါဘူး။ မဂ်ဉာဏ်က သူ့သဘောသူဆောင်ပြီး ဖြတ်တောက် ဆုံးဖြတ်သွားတာပါ။

ပထမမဂ် (သောတာပတ္တိမဂ်) ၏ သဘော

ပထမမဂ် ကျသွားတဲ့ အခိုက်အတန့်မှာ၊ တစ်သက်လုံး ဒီသင်္ခါရ ခန္ဓာကြီးနဲ့ လောကီအာရုံတွေကို “သုခ (ချမ်းသာတယ်)” လို့ မှားယွင်းစွာ ယူဆထားတဲ့ အမြင်မှား (ဒိဋ္ဌိ) ကြီး လုံးဝ ပျောက်ကွယ်သွားပါတယ်။ လောကကြီးမှာ ချမ်းသာ (သုခ) ဆိုတာ မြူမှုန်တစ်စက်စာတောင် မရှိဘူး ဆိုတာကို အကြွင်းမဲ့ လက်ခံသွားပါပြီ။

ဒါပေမယ့် ဒိဋ္ဌိသာ ပြုတ်သွားတာ၊ ပုထုဇဉ်ဘဝက အကျင့်ပါခဲ့တဲ့ သုခ ဆိုတဲ့ အသိ နဲ့ သုခ ဆိုတဲ့မှတ်သားမှု (သညာ) အစွဲအကျန်လေးတွေကတော့ ကျန်နေသေးပါတယ်။ အဲဒီ ကျန်နေသေးတဲ့ သုခအသိ၊ သုခ သညာ နှစ်မျိုးကြောင့် ကာမဂုဏ် အာရုံတွေကို ခံစားနေသူဟာ ပထမမဂ် ကျပြီးသား သောတာပန် ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်ပါတယ်။

(မဂ်အကြောင်းကို မေးလွန်းလို့ ဒီနေရာမှာ တစ်ခါတည်း ရေးပေးလိုက်တာပါ)။

နိဂုံးချုပ်

ဓမ္မမိတ်ဆွေများ အနေဖြင့် ပြင်ပ အကြောင်းအရာများဖြစ်တဲ့ ဘယ်သူ သောတာပန် ဆိုတာကို မျှော်လင့် အားကိုးနေမယ့် အစား၊ မိမိတို့ သန္တာန်မှာ “အဓိပတိတရားလေးပါး (ပြင်းပြသော ဆန္ဒ၊ ထက်သန်သော စိတ်၊ မဆုတ်မနစ်သော ဝီရိယ၊ ထိုးထွင်းသိသော ပညာ)” နှင့်သာ ပြည့်စုံအောင် ကြိုးစားပြီး ကိုယ်တိုင် သောတာပန် ဖြစ်အောင်အားထုတ်သွားကြမည် ဆိုလျှင်၊ မိမိတို့ လိုလားတောင့်တအပ်သော သံသရာမှ လွတ်မြောက်ခြင်း ပန်းတိုင်သို့ ဧကန်မလွဲ ပြည့်ဝ ရောက်ရှိနိုင်မည် ဖြစ်ပါကြောင်း တိုက်တွန်း ရေးသားလိုက်ရပါတယ်။ ဘယ်သူသောတာပန်ဖြစ်ဖြစ်ကိုယ် အားမထုတ်ရင် ကိုယ်ဘာမှ မဖြစ်လာပါဘူး၊ အပါယ်လဲ မလွတ်ပါဘူး။ ကိုယ်တိုင်အားထုတ် ကိုယ်တိုင် သောတာပန် ဖြစ်မှ အပါယ်က လွတ်မှာဖြစ်တဲ့အကြောင်း သတိပေးပါရစေ။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။