ရဟန်းတော်များ၏ မွန်မြတ်သော ကျင့်ဝတ်သိက္ခာပုဒ်များတွင် မွန်းလွဲချိန်မှစ၍ နောက်တစ်နေ့ အရုဏ်မတက်မီအထိ အစာအာဟာရကို ရှောင်ကြဉ်ရသော “ဝိကာလဘောဇန သိက္ခာပုဒ်” သည် ကိုယ်ကာယကို ပေါ့ပါးစေပြီး တရားဘာဝနာ အားထုတ်ရာတွင် အလွန်အထောက်အကူပြုသော အခြေခံအုတ်မြစ်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ရဟန်းတော်များသည် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို အသက်တမျှ စောင့်ထိန်းကြသော်လည်း၊ ပုထုဇဉ် သဘာဝအရ ခန္ဓာကိုယ်သည် ညနေစောင်းနှင့် ညပိုင်းအချိန်များသို့ ရောက်လာသောအခါ အစာအိမ်တွင်း၌ ဟာတာတာဖြစ်လာပြီး ဆာလောင်မှု (ကာယိကဒုက္ခ) ကို အနည်းနှင့်အများ ဆိုသလို ခံစားကြရစမြဲ ဖြစ်ပါသည်။

ဤသို့ ဗိုက်ဟောင်းလောင်း ဖြစ်နေချိန်တွင်၊ မိမိကျောင်းသင်္ခမ်း၏ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ရွာများ၊ အိမ်များ၊ သို့မဟုတ် ကျောင်းဝင်းအတွင်းရှိ ကပ္ပိယကုဋီ (မီးဖိုချောင်) မှ ချက်ပြုတ်ကြော်လှော်နေသော ဟင်းနံ့၊ ဆီသတ်နံ့များ လေနှင့်အတူ လွင့်ပျံလာသောအခါ ရဟန်းတို့၏ စိတ်အစဉ်သည် အလွန်ပြင်းထန်စွာ စမ်းသပ်ခံရပါတော့သည်။ နှာခေါင်းဝသို့ ထိုအနံ့ ရောက်လာသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက်၊ အလိုအလျောက် တံတွေးများ မြိုချမိလာပြီး “မွှေးလိုက်တာ၊ ဘာဟင်းချက်နေတာပါလိမ့်၊ စားချင်လိုက်တာ” ဟူသော “ဆာလောင်တပ်မက်မှု (ကာမတဏှာ / လောဘ)” နှင့် စိတ်ဂနာမငြိမ်ဖြစ်မှု (ဥဒ္ဓစ္စ) တို့သည် ရင်ဘတ်အတွင်း၌ ဖျတ်ကနဲ ဟုန်းကနဲ ဝင်ရောက် ခြယ်လှယ်သွားတတ်ပါသည်။

စိတ္တာနုပဿနာကို လက်တွေ့ ကျင့်ကြံအားထုတ်နေသော ရဟန်းတော်တစ်ပါး အနေဖြင့် ဤကဲ့သို့ အနံ့ကြောင့် လှုပ်ရှားသွားရသည့် အချိန်လေးကို ဒုက္ခခံစားရသော အချိန်အဖြစ် သဘောမထားဘဲ၊ ထိုဆာလောင်တပ်မက်နေသော “စိတ်” ကို မိမိ၏ “ငါ” ဟူသော အတ္တစွဲကို ဖြိုခွင်းရန်နှင့် ဝိပဿနာဉာဏ် ရင့်သန်စေရန်အတွက် အလွန်ကောင်းမွန်သော လက်တွေ့ အလုပ်ခွင်ကြီးတစ်ခုအဖြစ် အောက်ပါအတိုင်း အဆင့်ဆင့် ပြောင်းလဲရှုမှတ်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။

၁။ ပြင်ပဟင်းနံ့မှသည် အတွင်းစိတ်၏ လှုပ်ခတ်မှုဆီသို့ ဉာဏ်ကို လှည့်ခြင်း (ဆာလောင်မှုကို ဖမ်းယူခြင်း)

ဆီသတ်နံ့၊ ကြော်လှော်နံ့များ ရလာသောအခါ၊ သာမန်အားဖြင့် စိတ်သည် ထိုအနံ့၏ လာရာလမ်းကြောင်းနှင့် “ဘာဟင်းဖြစ်မည်” ဟူသော ပညတ်ဇာတ်လမ်းနောက်သို့ အပြည့်အဝ ပြေးထွက်သွားတတ်ပါသည်။ “ကြက်သွန်ကြော်နံ့လေးပါလား၊ ငါးပိကင်နံ့လေးပါလား” ဟု အနံ့ကို အဓိပ္ပာယ်ဖော်ရင်း စိတ်က ကြိုတင် အရသာခံကာ မျောပါသွားတတ်ပါသည်။

ဤနေရာတွင် ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် စောင့်ကြည့်နေသော ရဟန်းသည် ထိုဟင်းအမည်၊ ဟင်းအနံ့ နောက်သို့ အပြည့်အဝ မျောပါမသွားဘဲ၊ မိမိသန္တာန်၌ ထိုအနံ့ကြောင့် လှုပ်ခတ်သွားသော၊ စားချင်သောက်ချင်နေသော ထို “ဆာလောင်တပ်မက်သည့်စိတ် (လောဘ) နှင့် ပူလောင်သည့်စိတ် (ဥဒ္ဓစ္စ)” ဆီသို့ ဉာဏ်ကို ချက်ချင်း နောက်ပြန်လှည့်၍ ဖမ်းယူလိုက်ရပါမည်။

“သြော်… အနံ့လေးရတာနဲ့ စားချင်စိတ်လေး ပေါ်လာပါလား… အာဟာရကို တွယ်တာမက်မောတဲ့ လောဘစိတ်လေး ဝင်လာပါလား” ဟု မိမိစိတ်၏ လှုပ်ရှားမှုကို အရှိကို အရှိအတိုင်း ချက်ချင်း သိလိုက်ရပါမည်။ ပြင်ပက ဟင်းနံ့ကို အာရုံမပြုတော့ဘဲ၊ မိမိရင်ဘတ်ထဲမှ တုံ့ပြန်နေသော စိတ်၏ တပ်မက်မှု အခြေအနေ (ပရမတ်) ကို ကွဲကွဲပြားပြား မြင်အောင် ကြည့်ခြင်းသည် ဆာလောင်မှုကို တရားရှုမှတ်ချိန်အဖြစ် ပြောင်းလဲပစ်မည့် စိတ္တာနုပဿနာ၏ အရေးအကြီးဆုံးသော ပထမခြေလှမ်းပင် ဖြစ်ပါသည်။

၂။ အကြောင်းအကျိုး သက်သက်ဖြစ်သော နာမ်ဓမ္မဖြစ်စဉ်ကို ဖောက်ထွင်းသိမြင်ခြင်း

မိမိသန္တာန်တွင် “စားချင်စိတ်၊ တပ်မက်စိတ်” ပေါ်လာသည်ကို မြင်သောအခါ၊ ထိုစိတ်ကြီးများသည် အလိုလိုနေရင်း လွတ်လပ်စွာ ပေါ်လာခြင်း မဟုတ်ကြောင်းကို ဉာဏ်ဖြင့် ဆက်လက် ထိုးထွင်း ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာရပါမည်။

ထိုစားချင်စိတ် လောဘများသည် တိကျလှသော “အကြောင်းတရားများ” ကြောင့် ပေါ်ပေါက်လာရသည့် “အကျိုးတရား” သက်သက်သာ ဖြစ်ပါသည်။

ပြင်ပမှ လွင့်ပျံလာသော အနံ့ (ဂန္ဓာရုံ – အကြောင်းတရား) သည် မိမိ၏ နှာခေါင်းအကြည် (ဃာနပသာဒ – အကြောင်းတရား) နှင့် တိုက်ခိုက်မိသောကြောင့် အနံ့ကို သိသောစိတ် (ဃာနဝိဉာဏ်) ဖျတ်ကနဲ ဖြစ်ပေါ်လာပါသည်။ ဤသည်မှာ ရုပ်နှင့် နာမ် တိုက်ခိုက်မှု သက်သက်သာ ဖြစ်ပါသည်။

ထိုအနံ့ကို ရပြီးနောက်၊ အတိတ်က စားဖူးခဲ့သော အရသာများ၊ ကြိုက်နှစ်သက်ခဲ့သော ဟင်းလျာများကို မှတ်သားထားသည့် မှတ်ဉာဏ် (သညာ – အကြောင်းတရား) က “ဤအနံ့သည် ကောင်းသော အနံ့၊ အရသာရှိမည့် အနံ့” ဟု လျင်မြန်စွာ အဓိပ္ပာယ်ဖော်လိုက်ပါသည်။

ထိုအချိန်တွင် ခန္ဓာကိုယ်ကလည်း အစာအိမ် ဟာလာဟင်းလင်းဖြစ်နေသည့် အကြောင်းတရား ရှိနေသဖြင့်၊ ထိုအနံ့အပေါ်တွင် “ငါ စားချင်တယ်” ဟု အတ္တကို ရှေ့တန်းတင်ကာ မှားယွင်းစွာ နှလုံးသွင်းလိုက်မှု (အယောနိသော မနသိကာရ – အကြောင်းတရား) ပါဝင်လာပါသည်။

ဤအကြောင်းတရားများ ဆုံစည်းသွားသောကြောင့်သာလျှင်၊ အာဟာရကို မက်မောသည့် “လောဘ” နှင့်၊ ပစ္စုပ္ပန်ကို တွန်းကန်နေသည့် “ဥဒ္ဓစ္စယှဉ်သော မနောဝိဉာဏ်” (အကျိုးတရား) လေး ဖျတ်ကနဲ ဖြစ်ပေါ်လာရခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ အကယ်၍ လွင့်လာသော အနံ့သည် အမှိုက်ပုပ်နံ့ သို့မဟုတ် မိမိ လုံးဝ မနှစ်သက်သော အနံ့ဖြစ်နေပါက၊ ဤ “စားချင်စိတ်” သည် လုံးဝ ဖြစ်ပေါ်လာမည် မဟုတ်ဘဲ နှာခေါင်းရှုံ့ချင်သော “ဒေါသစိတ်” သာ ဝင်လာမည် ဖြစ်ပါသည်။ ဤသည်ကို ဉာဏ်ဖြင့် ချိန်ထိုးကြည့်ပါက၊ ဤဆာလောင်တပ်မက်မှု ဆိုသည်မှာ ခိုင်မာသော အရာကြီး မဟုတ်ဘဲ၊ အနံ့နှင့် သညာ တိုက်ဆိုင်မှုကြောင့် ပေါ်လာပြီး လျင်မြန်စွာ ချုပ်ပျောက်သွားမည့် “နာမ်ဓမ္မ” အစဉ်တန်း သက်သက်သာ ဖြစ်သည်ဆိုသည်ကို တိကျစွာ မြင်တွေ့လာပါလိမ့်မည်။

၃။ ရဟန်းမဟုတ်၊ သတ္တဝါမဟုတ်၊ ငါမဟုတ် ဟူသော အမှန်တရားကို တည်ဆောက်ခြင်း

ဤသို့ အကြောင်းအကျိုး သက်သက်ဖြစ်ပျက်နေသော နာမ်ဓမ္မများကို ဉာဏ်ဖြင့် စူးစူးစိုက်စိုက် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ လေ့လာကြည့်လိုက်သောအခါ၊ ထိုအနံ့ရ၍ စားချင်နေသော အချိန်အခိုက်အတန့်အတွင်း၌ “ငါ” သော်လည်းကောင်း၊ “ရဟန်း” သော်လည်းကောင်း လုံးဝ မရှိသည်ကို အလွန် ရှင်းလင်းပြတ်သားစွာ တွေ့ရှိလာရမည် ဖြစ်ပါသည်။

သာမန်အားဖြင့် “ငါ ဆာနေပြီ၊ ငါ စားချင်နေပြီ၊ ငါ့ဗိုက်ထဲက ဟာနေပြီ” ဟု မိမိကိုယ်ကို ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါအဖြစ် အခိုင်အမာ စွဲလမ်းနေတတ်ပါသည်။ သို့သော် တကယ်တမ်း ဉာဏ်ဖြင့် ထိုးခွဲကြည့်သောအခါ အနံ့ကို ရှူရှိုက်မိသောအရာ၊ ဗိုက်ထဲတွင် တဂွီဂွီ မြည်နေသောအရာမှာ ဖောက်ပြန်တတ်သည့် “ရုပ်တရား (ဓာတ်ကြီးလေးပါး)” သက်သက်သာ ဖြစ်ပါသည်။ ထိုအထဲတွင် “ငါ” လုံးဝ မရှိပါ။ ထို့ပြင် ထိုအနံ့ကို ကောင်းသည်ဟု သိနေသောအရာ၊ စားချင်သောက်ချင်စိတ်ဖြင့် လှုပ်ရှားနေသောအရာသည်လည်း “သညာ၊ လောဘ၊ ဥဒ္ဓစ္စ ယှဉ်သော နာမ်တရား” သက်သက်သာ ဖြစ်ပါသည်။

လူသားတို့ အစဉ်အဆက် သမုတ်ထားသော “ဆာလောင်နေသော ရဟန်း၊ ဥပုသ်စောင့်နေသော ပုဂ္ဂိုလ်၊ ငါ” ဆိုသည့် အမည်နာမ ပညတ်ချက်များအားလုံးကို ဉာဏ်ဖြင့် ဖယ်ခွာကြည့်လိုက်သည့်အခါ၊ တကယ်တမ်း အရှိတရား (ပရမတ်) မှာ “ငါမဟုတ်၊ သူမဟုတ်၊ သတ္တဝါမဟုတ်သည့် နာမ်ဓမ္မလေးများနှင့် ရုပ်ဓမ္မလေးများက အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်ပြီး လျင်မြန်သော နှုန်းဖြင့် အစားထိုး တုံ့ပြန် ဖြစ်ပျက်နေသည့် ဖြစ်စဉ်ကြီး သက်သက် (Pure Process of Cause and Effect)” သာ ရှိနေသည်ကို မျက်ဝါးထင်ထင် မြင်တွေ့လာရမည် ဖြစ်ပါသည်။ ဤသို့ မြင်တွေ့လိုက်သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် “ငါ စားချင်တယ်” ဟူသော ဥပါဒါန်အစွဲသည် ချက်ချင်း ကင်းစင်ငြိမ်းအေးသွားမည် ဖြစ်ပါသည်။

၄။ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ အနတ္တာ ကို မျက်မှောက်ပြုခြင်း

ထိုသို့ သတ္တဝါမဟုတ်၊ ကိုယ်မဟုတ်၊ ရဟန်းမဟုတ်သော နာမ်ဓမ္မ ဖြစ်စဉ်ကြီးသည် မိမိသဘောအလျောက် အကြောင်းအကျိုး သက်သက် ဖြစ်ပျက်နေသည်ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်လာသောအခါ၊ “အနတ္တ” ရဲ့ အနက်အဓိပ္ပာယ် အစစ်အမှန်ကို ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်ဖြင့် ကောင်းစွာ သဘောပေါက်လာမည် ဖြစ်ပါသည်။

အကယ်၍ စိတ်သာ မိမိပိုင်ဆိုင်သော အရာ၊ မိမိ အစိုးရသော အရာ (အတ္တ) ဖြစ်မည်ဆိုပါက “ဘယ်လောက်ပဲ မွှေးတဲ့အနံ့ရရ လုံးဝ စားချင်စိတ် မဖြစ်စေနဲ့၊ အမြဲတမ်း ရောင့်ရဲနေစေ” ဟု အမိန့်ပေး စေခိုင်းထား၍ ရမည် ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် လက်တွေ့တွင် စိတ်သည် မိမိစကားကို နားမထောင်ဘဲ၊ အနံ့နှင့် နှာခေါင်း တိုက်မိသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် လောဘက လွတ်လပ်စွာ အလိုအလျောက် ပေါ်လာပါသည်။

ထို့အတူပင်၊ ပြင်ပမှ လွင့်ပျံလာသော အနံ့များသည်လည်း လေကြောင်းရာသီဥတုအပေါ် မူတည်၍ ရောက်လာခြင်းဖြစ်ရာ၊ “ဒီအနံ့တွေ ငါ့ဆီ မလာစေနဲ့” ဟု မိမိက သွားရောက် ချုပ်ကိုင်၍ မရသော အနတ္တသဘောတရားများသာ ဖြစ်ပါသည်။ ဤဖြစ်စဉ် တစ်ခုလုံးတွင် အတွင်းစိတ်ရော အပြင်အာရုံပါ မိမိက အမြဲတမ်း ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခြင်း ဘာတစ်ခုမှ မရှိသည်ကို ဉာဏ်ဖြင့် ဖောက်ထွင်းသိမြင်လာပြီး၊ “သဗ္ဗေ ဓမ္မာ အနတ္တာ” (ရုပ်နာမ် စိတ် စေတသိက် အပါအဝင် ခပ်သိမ်းသော တရားတို့သည် အနတ္တသာတည်း၊ ငါပိုင် ငါဆိုင် ငါအစိုးရသော တရား လုံးဝ မဟုတ်ပါတကား) ဟူသော အမြင်မှန် (သမ္မာဒိဋ္ဌိ) အစစ်အမှန်ကို ဟင်းနံ့များ ကြားထဲတွင်ပင် မျက်မှောက်ပြုလာနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။

၅။ အနတ္တအပေါ် လွဲမှားသော အမြင် (အဆိုးမြင်ဝါဒ) ကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်း

ဤနေရာတွင် အထူးသတိပြုရန် လိုအပ်သော၊ အလွန်အရေးကြီးသော အချက်တစ်ချက်ကို အလေးအနက်ထား၍ ရှင်းလင်းလိုပါသည်။ “အနတ္တ” ဆိုသည်ကို “စားချင်စိတ် ဖြစ်တာလည်း ငါမဟုတ်ဘူး၊ လောဘကလည်း အစိုးမရဘူး၊ ဖြစ်ချင်ရာ ဖြစ်တာပဲဆိုတော့ ဝိနည်းတွေ သိက္ခာပုဒ်တွေ ဂရုမစိုက်တော့ဘဲ သွားစားပစ်လိုက်မယ်” ဟူသော တာဝန်မဲ့သည့် အဆိုးမြင်ဝါဒ (Nihilism / Carelessness) သို့မဟုတ် “ဒီလောဘကို ငါ အတင်းသတ်မယ်ဆိုပြီး မိမိကိုယ်ကို အလွန်အမင်း ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်း (Attakilamathanuyoga)” မျိုးသို့ လုံးဝ (လုံးဝ) မရောက်သွားစေရန် အထူး လိုအပ်လှပါသည်။

သဗ္ဗေ ဓမ္မာ အနတ္တာကို အမှန်တကယ် သိမြင်သော အရိယာသူတော်စင်သည် သိက္ခာပုဒ်ကို ဖောက်ဖျက်မည် မဟုတ်သကဲ့သို့၊ အာရုံကို ဒေါသဖြင့် တုံ့ပြန်မည်လည်း မဟုတ်ပါ။ အနတ္တကို သိခြင်းသည် ကိလေသာကို အရှုံးပေးခြင်း မဟုတ်ပါ။ အနံ့ရလာရာတွင် “ငါ စားချင်တယ်” ဟူသော “အတ္တ” နှင့် တွယ်တာနေသော “လောဘ” ကိုသာ ဉာဏ်ဖြင့် ဖယ်ရှားလိုက်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

အတ္တကို ဖယ်ရှားလိုက်သောအခါ၊ ထိုနေရာတွင် “ပညာ၊ သတိ” တို့က ဝင်ရောက် နေရာယူလာပါသည်။ ဤဝိကာလဘောဇန သိက္ခာပုဒ်သည် သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ရန် ကျင့်သုံးရသော မွန်မြတ်သည့် အလေ့အကျင့်ဖြစ်ကြောင်း ပညာဖြင့် ဆင်ခြင်ပြီး၊ ပေါ်လာသော လောဘစိတ်ကို အရှိကို အရှိအတိုင်း ရှုမှတ်ကာ ချုပ်ငြိမ်းသွားအောင် ပညာရှိရှိ ဖန်တီးတည်ဆောက်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။ အနတ္တကို မြင်ခြင်းသည် ကိလေသာနောက် ပါသွားခြင်း မဟုတ်၊ တုံ့ပြန်မှု၏ နောက်ကွယ်မှ “အတ္တနှင့် လောဘ” ကို ဖယ်ရှားပြီး “ပညာ၊ သတိ၊ အေးချမ်းမှု” ဖြင့် အစားထိုး တုံ့ပြန်ခြင်းပင် ဖြစ်ပါသည်။

၆။ အဓိပတိတရားလေးပါးဖြင့် အနတ္တလမ်းမှန်ကို လက်တွေ့ တည်ဆောက်ခြင်း

ဆာလောင်ချိန်တွင် အနံ့အသက်များ ရလာ၍ သတိလွတ်ပြီး လောဘနှင့် ဥဒ္ဓစ္စများ အလွယ်တကူ ဝင်ရောက် ခြယ်လှယ်မသွားစေရန်နှင့်၊ မိမိ၏ ဉာဏ်ကို မလွတ်တမ်း ထိန်းကျောင်းနိုင်ရန်အတွက် “အဓိပတိတရားလေးပါး နှင့်ပြည့်စုံလျှင် မိမိလိုတာ ပြည့်သည်” ဟူသော မူဝါဒကို အာရုံလာတိုက်တိုင်း အစဉ်အမြဲ လက်ကိုင်ထားရမည် ဖြစ်ပါသည်။

ဆန္ဒာဓိပတိ (ပြင်းပြသော ဆန္ဒ) ៖ ဟင်းနံ့ကို စတင်ရလိုက်သည်နှင့် “ဤအနံ့ကို သာယာပြီး ငါ၏ စိတ်ကို ပူလောင်ခံမည် မဟုတ်။ အာဟာရကို တပ်မက်နေသော စိတ်ကို ဖြတ်တောက်ပြီး၊ ဤလွင့်ပျံလာသော အနံ့ကိုပင် စိတ္တာနုပဿနာ အလုပ်ခွင်အဖြစ် ပြောင်းလဲကာ အရိယာလမ်းသို့ အရောက်သွားမည်” ဟူသော တိကျခိုင်မာသည့်၊ သံသရာမှ လွတ်မြောက်လိုသော ပြင်းပြသည့် ဆန္ဒကို မွေးမြူရပါမည်။

ဝီရိယာဓိပတိ (မဆုတ်မနစ်သော ဝီရိယ) ៖ အနံ့လာတိုက်နေစဉ် တစ်လျှောက်လုံး၊ အတွင်းစိတ်ထဲတွင် ပေါ်လာသမျှသော စားချင်မှု၊ မက်မောမှု၊ မျိုချလိုမှု ဝိဉာဏ်များကို တစ်ချက်မျှ မလွတ်သွားစေရန်၊ သတိတရားကို အမြဲတမ်း တင်းတင်းကျပ်ကျပ် ကပ်ထားကာ အားထုတ်သော ဝီရိယကို အဓိပတိအဖြစ် တင်ထားရပါမည်။ စိတ်က အနံ့နောက် ပြေးသွားတိုင်း ချက်ချင်း ပစ္စုပ္ပန်စိတ်အခြေအနေသို့ ပြန်ဆွဲယူရပါမည်။

စိတ္တာဓိပတိ (စူးစိုက်သော စိတ်) ៖ အာရုံသည် ဘာဟင်းဖြစ်မည် ဟူသော ဇာတ်လမ်းသက်သက်ဆီသို့ အပြည့်အဝ မျောပါမသွားစေဘဲ၊ ထိုအနံ့ကို အကြောင်းပြု၍ ဖောက်ပြန်ပြောင်းလဲလာသော မိမိစိတ်၏ လှုပ်ရှားမှု၊ စားချင်သွားမှု၊ ပူလောင်သွားမှုများပေါ်၌သာ စိတ်ကို မျက်ခြည်မပြတ် စူးစိုက်လေ့လာရပါမည်။

ဝီမံသာဓိပတိ (ထိုးထွင်းသိမြင်သော ဉာဏ်ပညာ) ៖ ပေါ်လာသမျှသော တပ်မက်သည့် ဝိဉာဏ်၊ လောဘ စေတသိက်တို့သည် “ငါမဟုတ်၊ ရဟန်းမဟုတ်၊ အကြောင်းအကျိုး ဖြစ်ပျက်နေသော နာမ်ဓမ္မသက်သက်သာတည်း၊ လွင့်လာသော အနံ့နှင့် နှာခေါင်းသည်လည်း ဖောက်ပြန်ပျက်စီးမည့် ရုပ်ဓမ္မ သက်သက်သာတည်း၊ အားလုံးသည် သဗ္ဗေ ဓမ္မာ အနတ္တာ သဘောတရားများသာတည်း” ဟု အနံ့ရနေစဉ် အခိုက်အတန့်တိုင်း၌ အဖန်တလဲလဲ ပိုင်းခြားသိမြင်သော ဉာဏ်ဖြင့် ထိုးထွင်းလေ့လာရပါမည်။

နိဂုံး

အချုပ်အားဖြင့် ပြန်လည် သုံးသပ်ရသော်၊ ရဟန်းတော်များအတွက် နေ့လွဲညစာ ရှောင်ကြဉ်ထားချိန်တွင် ပတ်ဝန်းကျင်မှ ချက်ပြုတ်ကြော်လှော်သော အနံ့များ ရလာခြင်း ဆိုသည်မှာ နေ့စဉ်ဘဝတွင် ရှောင်လွှဲ၍မရသော လောကဓံနှင့် ကိလေသာ စမ်းသပ်မှု တစ်ခုပင် ဖြစ်ပါသည်။ အမှတ်တမဲ့ နေပါက ဤအခြေအနေများသည် သိက္ခာပုဒ်၏ မွန်မြတ်မှုကို မေ့လျော့စေပြီး၊ လောဘနှင့် ဥဒ္ဓစ္စ (ကိလေသာ) ကို အလွယ်တကူ ကြီးထွားစေနိုင်သော အချိန်များ ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် ဝိပဿနာအလုပ်ကို တကယ်တမ်း စိုက်လိုက်မတ်တတ် လုပ်ဆောင်နေသော ရဟန်းတော်များအတွက်မူ ဤစမ်းသပ်မှုလေးများသည် မိမိ၏ သန္တာန်၌ ကိန်းအောင်းနေသော “ငါ စားချင်တယ်” ဟူသော အတ္တဒိဋ္ဌိကို ခွာချရန်နှင့် လောဘ၊ တဏှာတို့ကို ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်တွင် အထင်ရှားဆုံး မြင်တွေ့နိုင်သော အလွန်တန်ဖိုးရှိသည့် အလုပ်ခွင်ငယ်လေးများ ဖြစ်လာပါသည်။

ပြင်ပ ဟင်းနံ့များနောက်သို့ လိုက်၍ အရသာခံမနေဘဲ၊ ထိုအာရုံကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော “စားချင်နေသော စိတ်၊ တပ်မက်နေသော စိတ် (ဝိဉာဏ်)” ကိုသာ ဉာဏ်ဖြင့် ချက်ချင်း ဖမ်းယူစောင့်ကြည့်ရပါမည်။ ထိုသို့ စောင့်ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် ထိုစိတ်များသည် အလိုအလျောက် ဖြစ်နေခြင်းမဟုတ်ဘဲ အကြောင်းအကျိုး သက်သက်ဖြစ်သော နာမ်ဓမ္မများသာ ဖြစ်ကြောင်းကို တွေ့မြင်လာပါမည်။ ထိုနာမ်ဓမ္မတစ်ခုချင်းစီကို ဆန်းစစ်လိုက်သောအခါ ငါမဟုတ်၊ ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါမဟုတ်ဘဲ ယာယီဖြစ်ပျက်နေသော သဘောတရားများသာ ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ သိမြင်လာပြီး “သဗ္ဗေ ဓမ္မာ အနတ္တာ” ဟူသော အမှန်တရားကို ဆာလောင်မှုများ ကြားထဲ၌ပင် လင်းကနဲ မျက်မှောက်ပြုလာနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။

ဆာလောင်မှုနှင့် အနံ့အသက်များကို ညည်းညူမှု၊ တပ်မက်မှုများဖြင့် ဖြတ်သန်းမည့်အစား၊ ထိုတုံ့ပြန်မှုတိုင်းကို စိတ္တာနုပဿနာ ရှုမှတ်ချိန်အဖြစ် အသုံးချတတ်မည် ဆိုပါက သိက္ခာပုဒ်စောင့်ထိန်းခြင်းသည် ပိုမို၍ အဓိပ္ပာယ်ပြည့်ဝလာမည် ဖြစ်ပါသည်။ ဤကဲ့သို့ ကာမဂုဏ်အာရုံများကို ပညာဖြင့် ဖြတ်တောက်နိုင်သော ရဟန်းသည်သာလျှင် ဆာလောင်မှုများ ကြားထဲ၌ပင် မတုန်မလှုပ် ငြိမ်းအေးစွာ ရပ်တည်နိုင်သူ၊ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ အမှန်တကယ် လွတ်မြောက်နိုင်သူ ဖြစ်ပါသတည်း။