ရဟန်းတော်များ နေ့စဉ် ကျောင်းသင်္ခမ်းမှာဖြစ်စေ၊ လမ်းလျှောက်ရာမှာဖြစ်စေ ထိုင်ရာကနေ ထတော့မယ်၊ ရပ်ရာကနေ လမ်းလျှောက်တော့မယ် ဆိုတဲ့ ဣရိယာပုတ် ပြောင်းလဲမှုတွေဟာ အမြဲတမ်း ရှိနေပါတယ်။ ဒီလို ပြောင်းလဲတဲ့အခါ ရုပ်ကြီးက သူ့အလိုလို ထသွား၊ သွားလိုက် လုပ်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ မလှုပ်ရှားခင် ကနဦးမှာ “ထချင်တဲ့စိတ်၊ သွားချင်တဲ့စိတ်၊ ပြောင်းချင်တဲ့စိတ်” ဆိုတဲ့ စေခိုင်းတဲ့ နာမ်(စိတ်) လေးက အရင်ဖြစ်ပေါ်ပြီးမှ ရုပ်ကို လှုပ်ရှားစေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီစေခိုင်းစိတ်လေးကို ဣရိယာပုတ် မပြောင်းမီ ကြိုတင်ဖမ်းယူ လေ့လာခြင်းဟာ အလွန်ထိရောက်တဲ့ စိတ္တာနုပဿနာ ကျင့်စဉ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
အကြောင်းအကျိုး သက်သက်ဖြစ်သော နာမ်ဓမ္မကို ဖမ်းယူခြင်း
ထိုင်နေရင်း ညောင်းညာလာတဲ့အခါ ပြောင်းချင်တဲ့စိတ်လေး ပေါ်လာပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ ညောင်းညာမှုဆိုတဲ့ “အကြောင်း” ကြောင့်၊ ပြောင်းချင်၊ ထချင်တဲ့ သိစိတ်(ဝိဉာဏ်) ဆိုတဲ့ “အကျိုးတရား” ပေါ်လာတာပါ။ အဲဒီစေခိုင်းစိတ်ပေါ်လာပြီးမှ ကိုယ်ကာယ လှုပ်ရှားမှုဖြစ်စဉ် ဆက်ဖြစ်တာပါ။ ဒီစေခိုင်းတဲ့ စိတ်လေးဟာ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာပြီး ရုပ်ကို စေခိုင်းပြီးတာနဲ့ ချက်ချင်း ချုပ်ပျောက်သွားတဲ့ “နာမ်ဓမ္မ” သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ လောကကြီးထဲမှာ ဒီလို အကြောင်းအကျိုး သက်သက်ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ နာမ်ဓမ္မတွေရဲ့ အစဉ်အဆက်သာ ရှိနေတာကို ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်းလေ့လာရပါမယ်။
ရဟန်းမဟုတ်၊ သတ္တဝါမဟုတ်၊ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ အနတ္တာ ကို မြင်ခြင်း
ဒီလို ဣရိယာပုတ် မပြောင်းခင် ပေါ်လာတဲ့ စေခိုင်းစိတ်လေးကို ဉာဏ်နဲ့ စူးစူးစိုက်စိုက် ကြည့်လိုက်ရင်၊ အဲဒီအထဲမှာ ထချင်၊ သွားချင်နေတဲ့ “ငါ” ဆိုတာ လုံးဝ မပါပါဘူး။ လှုပ်ရှားနေတဲ့ “သတ္တဝါ” မဟုတ်သလို၊ ဣရိယာပုတ် ပြောင်းနေတဲ့ “ရဟန်း” ဆိုတာလည်း အဲဒီနာမ်ဓမ္မထဲမှာ ရှာမတွေ့နိုင်ပါဘူး။ တကယ်တမ်းမှာ ငါမဟုတ်၊ ရဟန်းမဟုတ်၊ သတ္တဝါမဟုတ်တဲ့ နာမ်ဓမ္မလေးတွေ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်ပြီး လျင်မြန်စွာ ဖြစ်ပျက်နေတာကို မျက်ဝါးထင်ထင် မြင်လာပါလိမ့်မယ်။
ဒါကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သိမြင်လာတဲ့အခါမှာတော့ “ငါထတယ်၊ ငါသွားတယ်” ဆိုတဲ့ အစွဲကြီး ပြုတ်ကျသွားပြီး၊ စိတ်၊ စေတသိက် နာမ်တရားအားလုံးဟာ ငါပိုင်တာမဟုတ်ဘူး၊ ငါအစိုးရတာမဟုတ်ဘူး ဆိုတဲ့ “သဗ္ဗေ ဓမ္မာ အနတ္တာ” (ခပ်သိမ်းသော တရားတို့သည် အနတ္တသာတည်း) ဆိုတဲ့ အမှန်တရားကို ကောင်းစွာ သဘောပေါက်လာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
အဓိပတိတရားလေးပါးဖြင့် အနတ္တအမြင်ကို လက်တွေ့အသုံးချခြင်း
ဒီနေရာမှာ အစဉ်အမြဲ သတိချပ်ရမယ့် အချက်ကတော့ “အနတ္တ” ဆိုတာဟာ “ငါ လှုပ်ရှားတာ မဟုတ်ဘူး၊ ငါ ထတာ မဟုတ်ဘူး ဆိုတော့ သတိမထားဘဲ ထချင်သလို ထမယ်၊ လွှတ်ထားမယ်” ဆိုတဲ့ တာဝန်မဲ့တဲ့ အဆိုးမြင်ဝါဒ (Nihilism) မျိုး လုံးဝ မဟုတ်ဘူးဆိုတာပါပဲ။ အနတ္တကို သိတယ်ဆိုတာ အစွဲကို ဖြုတ်ချပြီး၊ လွတ်မြောက်ရာ အရိယာလမ်းကြောင်းပေါ် ရောက်အောင် မှန်ကန်တဲ့ အကြောင်းတရားတွေကို ကိုယ်တိုင် ပညာရှိရှိ တည်ဆောက်ရမယ့် အလုပ် ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် ဣရိယာပုတ် ပြောင်းလဲတိုင်း-
“ငါထသည်၊ ငါသွားသည်” ဟူသော အမှတ်မှားကို ဖယ်ရှားပြီး သံသရာမှ လွတ်မြောက်လိုသော ပြင်းပြသည့် ဆန္ဒ
ကိုယ်ကာယ မလှုပ်ရှားမီ စေခိုင်းစိတ်ကို ကြိုတင်သိအောင် အမြဲတမ်း သတိကပ်ထားသည့် မဆုတ်မနစ်သော ဝီရိယ
ရုပ်၏ လှုပ်ရှားမှုနောက်သို့ မလိုက်ဘဲ၊ စိတ်၏ ဖြစ်ပျက်အစဉ်ကိုသာ အဓိကထား စူးစိုက်လေ့လာနေသည့် စိတ္တ
ဤသည်မှာ ငါမဟုတ်၊ ရဟန်းမဟုတ်၊ အကြောင်းအကျိုး နာမ်ဓမ္မသက်သက်ပါလားဟု ပိုင်းခြားသိမြင်သည့် ဝီမံသာ စတဲ့ အဓိပတိတရားလေးပါးကို အပြည့်အဝ အသုံးချရပါမယ်။
အချုပ်အားဖြင့် ဆိုရသော် ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် နေ့စဉ်ဘဝမှာ ထိုင်၊ ထ၊ ရပ်၊ သွား ဣရိယာပုတ် မပြောင်းလဲမီ ရုပ်ကို စေခိုင်းသည့် နာမ်(စိတ်) ကို ကြိုတင်ဖမ်းယူပြီး “သဗ္ဗေ ဓမ္မာ အနတ္တာ” ဟု ဖောက်ထွင်းသိမြင်အောင် အားထုတ်သွားပါက၊ လှုပ်ရှားမှုတိုင်းသည် ဝိပဿနာဉာဏ်ကို ရင့်သန်စေမည့် အကောင်းဆုံး အထောက်အပံ့ ဖြစ်သွားမည် ဖြစ်ပါသည်။
Leave a Reply