သိပ္ပံပညာ၏ ရှာဖွေမှုနှင့် ကန့်သတ်ချက်များ
သိပ္ပံပညာရှင်များသည် စကြဝဠာကြီးတစ်ခုလုံးရှိ ပြဿနာအားလုံးကို ရှင်းပြနိုင်မည့် “Theory of Everything” ကို ရှာဖွေနေကြပါသည်။ သိပ္ပံပညာ၏ လေ့လာခြင်းများမှာ အရာအားလုံးကို ရုပ်ဝတ္ထုသက်သက် အနေဖြင့်သာ အခြေခံပါသည်။ ကမ္ဘာမြေဆွဲအား၊ ဒြပ်ထုနှင့် ဘလက်ဟိုး (Black hole) စသည့် ကြီးမားသည့် ရုပ်ဝတ္ထုများ၏ ပြုမူပုံများကို အောင်မြင်စွာ ရှင်းပြနိုင်ခဲ့ပြီး လက်တွေ့လည်း တိုင်းတာပြနိုင်ခဲ့ပါသည်။

သို့သော် သေးငယ်သော အမှုန်အဆင့် အကွာအဝေးများတွင် ရုပ်ဝတ္ထုများ၏ ပြုမူပုံမှာ ကြီးမားသော အခြေအနေများနှင့် လုံးဝ ကွာခြားသွားပါသည်။ ဤအသေးစိတ် ကိစ္စများကို ရှင်းပြသည့် သီအိုရီကို ကွမ်တမ် သီအိုရီ (Quantum Theory) ဟုခေါ်ပါသည်။ ကွမ်တမ်နယ်ပယ်တွင် အီလက်ထရွန်ကို ဒြပ်ထုတစ်ခု အနေဖြင့် ယူဆရာမှ တုန်ခါနေသော လှိုင်း (Quark) များအဖြစ် ပြောင်းလဲ ရှုမြင်လာကြပါသည်။ အလင်းသည်လည်း မတိုင်းတာမီ အချိန်တွင် လှိုင်းအနေဖြင့် ပြသပြီး၊ တိုင်းတာလိုက်သည့် အခါတွင်မှ အမှုန် (Particle) အနေဖြင့် သက်သေပြပြန်ပါသည်။

ဤနေရာတွင် သိပ္ပံပညာအတွက် အကြီးမားဆုံး စိန်ခေါ်မှုမှာ “တိုင်းတာမှု ပြဿနာ” ပင် ဖြစ်ပါသည်။ လှိုင်းလား၊ အမှုန်လား ဆိုသည့် အငြင်းပွားမှုများနှင့်အတူ ဆန့်ကျင်ဘက်ဒြပ် (Antimatter)၊ အနန္တစကြဝဠာ စသည့် ကိစ္စရပ်များစွာ ရှုပ်ထွေးနေဆဲ ဖြစ်ပါသည်။ အချုပ်ဆိုရလျှင် သိပ္ပံပညာ ရှာဖွေနေသော Theory of Everything ဆိုသည်မှာ ကြီးမားသည့် ကိစ္စရပ်များနှင့် သေးငယ်သည့် ကိစ္စရပ်များ နှစ်ခုစလုံးကို ပေါင်းစပ်ပြီး အခြေအနေတိုင်းတွင် မှန်ကန်နေမည့် သီအိုရီအသစ် တစ်ခုသာ ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် ရုပ်တရားသက်သက်ကိုသာ အခြေခံသည့်အတွက် ကွမ်တမ်သီအိုရီသည် အလုံးစုံ အောင်မြင်နိုင်မည့် သီအိုရီတစ်ခုဟု မဆိုနိုင်ပါ။

အနတ္တဝါဒ နှင့် ပရမတ္ထအမှန်တရား
အနတ္တဝါဒ၏ သဘောသဘာဝမှာ သိပ္ပံပညာနှင့် လုံးဝ မတူညီပါ။ သိပ္ပံသည် ရုပ်ဝတ္ထုနှင့် ပတ်သက်၍ မလုံလောက်သေးသော အဖြေကိုသာ ပေးနိုင်သော်လည်း၊ အနတ္တဝါဒကမူ သတ္တဝါများ၊ ရေမြေတောတောင်နှင့် သဘာဝတရား အားလုံးကို “စိတ်၊ စေတသိတ်၊ ရုပ်၊ နိဗ္ဗာန်” ဟူသော ပရမတ္တတရား လေးပါးအတွင်း၌ အကျုံးဝင်ကြောင်း ရှင်းပြပါသည်။ ဩကာသလောက၊ သတ္တလောက၊ သင်္ခါရလောက အားလုံးသည် စိတ်၊ စေတသိတ်နှင့် ရုပ်တရားများသာ ဖြစ်ပါသည်။

အဓိက နားလည်ရမည့်အချက်မှာ “သတ္တဝါ” ဆိုသည်မှာ တကယ်မရှိဘဲ ရုပ်နှင့် နာမ်တရား နှစ်ခု၏ အပြန်အလှန် အကျိုးပြုနေမှု (အညမည) ကို မှားယွင်းစွာ ဆုံးဖြတ်ခေါ်ဝေါ်ထားခြင်းသာ ဖြစ်ပါသည်။ ရုပ်တရားသည်လည်း သတ္တဝါမဟုတ်သလို၊ နာမ်တရားသည်လည်း သတ္တဝါမဟုတ်ပါ။ ထိုတရားများတွင် “အတ္တ” ဟူသော သဘော လုံးဝမရှိပေ။ အနတ္တ ဆိုသည်မှာ “န အတ္တ” (အတ္တမရှိခြင်း) ဖြစ်ပါသည်။

မှတ်ချက်။ ။ ဤနေရာတွင် “အနတ္တ” ဆိုသည်မှာ “ငါ မဟုတ်လို့ ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး” ဆိုသည့် အဆိုးမြင်ဝါဒ လုံးဝ မဟုတ်ဘဲ၊ လောက၏ အရှိတရားကို အရှိတိုင်း မှန်ကန်စွာ လက်ခံနားလည်ခြင်းသာ ဖြစ်ကြောင်း အထူးသတိပြုရပါမည်။

အတ္တ၊ သတ္တဝါ နှင့် သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ပြဿနာ
အတ္တဆိုသည်မှာ ခိုင်မာသော တဦးတယောက်တည်း၏ ဖြစ်တည်မှုဟု အကြမ်းဖျင်း ဆိုနိုင်ပါသည်။ ဥပမာ- “သံသရာ ခရီးသည်” ဟု ပြောလိုက်လျှင် တဦးတယောက်တည်းကပင် သံသရာတစ်လျှောက် မွေးလိုက် သေလိုက်ဖြင့် ဘဝများ ပြောင်းလဲနေသည်ဟု မှားယွင်းစွာ ယူဆခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

တကယ်တမ်းတွင်မူ ရုပ်တရား၊ နာမ်တရား၊ ကံတရားတို့၏ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်မှုကြောင့် အဆက်မပြတ် ဖြစ်ပျက်နေသော ဖြစ်စဉ်သာ ရှိပါသည်။ တရားများ စုပေါင်းနေခြင်းသာ ဖြစ်ပြီး၊ တရားတစ်ခုချင်းစီသည်လည်း အတ္တမဟုတ်သလို၊ စုပေါင်းလိုက်ခြင်း အားဖြင့်လည်း အတ္တ ဖြစ်မလာပါ။ ဤသို့ ရုပ်နာမ်ဖြစ်စဉ်များကို ငါ၊ သူတစ်ပါး၊ သတ္တဝါဟု မှားယွင်းစွာ ထင်မြင်ဆုံးဖြတ်ခြင်းသည် “သက္ကာယဒိဋ္ဌိ” ပင် ဖြစ်ပါသည်။ ထိုဒိဋ္ဌိကိလေသာ မသေသရွေ့ သံသရာမှ မလွတ်နိုင်ဘဲ အဆက်မပြတ် ဖြစ်ပျက်နေဦးမည်သာ ဖြစ်သည်။ သတ္တဝါဟူသော အထင်မှစ၍ အကုသိုလ်တရားများ ဖြစ်ပေါ်ကာ အပါယ်ဘုံ၌ လည်ပတ်နေရသည်က များပါသည်။

ခန္ဓာဉာဏ်ရောက် ပညာ နှင့် မှန်ကန်သော ရပ်တည်ချက်
သတ္တဝါဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။ မှန်ထဲသို့ လက်ညှိုးထိုးလျှင် အရိပ်ကိုသာ ထိမည်ဖြစ်ပြီး၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် လက်ညှိုးထိုးလျှင်လည်း ရုပ်တရားကိုသာ ထိပါမည်။ ထို့ကြောင့် “သတ္တဝါ” သို့မဟုတ် “အတ္တ” ဆိုသည်မှာ လက်ညှိုးထိုးပြစရာ အထည်ကိုယ် မရှိပေ။ ၎င်းသည် ဘယ်သောအခါကမှ မရှိခဲ့သော၊ မှားယွင်းစွာ ကြံစည်ထားသော အဓိပ္ပာယ်ကို ကိုယ်စားပြုသည့် စကားလုံး ပညတ်သက်သက်သာ ဖြစ်ပါသည်။

အတ္တမရှိ၊ သတ္တဝါမရှိ ဆိုသည့်အကြောင်းကို မိမိ၏ ဉာဏ်ပညာဖြင့် ခန္ဓာတွင် တိကျသေချာစွာ သိနားလည်ခြင်း (ပညာဗိုလ်) ဖြစ်ပေါ်လာမှသာ မြတ်စွာဘုရားနှင့် တရားတော်အပေါ် ယုံကြည်မှု (သဒ္ဓါဗိုလ်) သည် ညီမျှစွာ အားကောင်းလာမည် ဖြစ်ပါသည်။ သောတာပန် ဖြစ်ရန်ဆိုသည်မှာ ဤအတ္တမရှိ၊ သတ္တဝါမရှိ ဆိုသည်ကို သဘောပေါက် နားလည်ရန် ကြိုးစားရခြင်းပင် ဖြစ်ပါသည်။

နိဂုံး
အရာအားလုံးအတွက် အမှန်တရားကို ရှာဖွေရာတွင် အခြေခံရမည့် ရပ်တည်ရာသည် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ အနတ္တဝါဒသည် ရုပ်လောကကြီး တစ်ခုလုံးကို သိပ္ပံကဲ့သို့ လိုက်လံ မရှင်းပြနိုင်သော်လည်း၊ လောကကြီးအတွင်းရှိ ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရာတွင် “သတ္တဝါမဟုတ်” ဟူသော ရပ်တည်ချက်ကို ခိုင်မာစေပါသည်။ ထို့ကြောင့် မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ် ခန္ဓာတွင် တည်ရန် ကြိုးစားပြီးနောက် ထို “အနတ္တ” ဟူသော မူကို အခြေခံမှသာ ပြဿနာများနှင့် အခြားသော အယူအဆများအကြား အမှန်နှင့် အမှားကို တိကျစွာ ခွဲခြားနိုင်မည် ဖြစ်ပေသည်။