ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် နေ့စဉ်ဘဝမှာ စိတ္တာနုပဿနာကို ဆက်လက် အားထုတ်လာတဲ့အခါ၊ မိမိသန္တာန်မှာ ဖြစ်ပေါ်ပြောင်းလဲနေတဲ့ စိတ် (ဝိဉာဏ်) တွေနဲ့ ယှဉ်တွဲဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ လောဘ၊ ဒေါသ စတဲ့ စေတသိက်တွေဟာ တကယ်တော့ “နာမ်ဓမ္မ” သက်သက်တွေသာ ဖြစ်တယ်ဆိုတာကို ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်း သိမြင်လာပါလိမ့်မယ်။

အကြောင်းအကျိုး သက်သက်ဖြစ်သော နာမ်ဓမ္မများ

ဒီနာမ်ဓမ္မတွေဟာ အလိုလိုနေရင်း ခိုင်ခိုင်မာမာ ရပ်တည်နေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ တိကျလှတဲ့ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်မှု (ဥပမာ- အာရုံနဲ့ ဒွါရ တိုက်ခိုက်မှု) ကြောင့်သာ အကျိုးတရားအနေနဲ့ ဖြစ်ပေါ်လာရတာပါ။ အကြောင်းရှိလို့ ဖြစ်လာပြီး အကြောင်းကင်းရင် ချက်ချင်း ချုပ်ပျောက်သွားတဲ့ သဘောတရားတွေချည်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။ လောကကြီးထဲမှာ ဒီလို အကြောင်းအကျိုး သက်သက်ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ နာမ်ဓမ္မတွေရဲ့ အစဉ်အဆက်သာ ရှိနေတာကို တွေ့မြင်လာရပါမယ်။

ရဟန်းမဟုတ်၊ သတ္တဝါမဟုတ်၊ ငါမဟုတ်

အဲဒီလို ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ နာမ်ဓမ္မတစ်ခုချင်းစီကို ဉာဏ်နဲ့ စူးစူးစိုက်စိုက် လေ့လာကြည့်လိုက်ရင်၊ အဲဒီအထဲမှာ “ငါ” ဆိုတာ လုံးဝ မရှိပါဘူး။ သင်္ကန်းရုံထားလို့ “ရဟန်း” လို့ အမည်တပ်ထားပေမယ့် ပေါ်လာတဲ့ ဝိဉာဏ်လေးဟာ “ရဟန်း” မဟုတ်ပါဘူး။ “သတ္တဝါ” လည်း မဟုတ်ပါဘူး။

ကျနော်တို့ ထင်မှတ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ၊ ရဟန်း၊ လူ ဆိုတာတွေဟာ တကယ်တမ်းမှာ ငါမဟုတ်၊ ရဟန်းမဟုတ်၊ သတ္တဝါမဟုတ်တဲ့ နာမ်ဓမ္မလေးတွေ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်ပြီး လျင်မြန်စွာ ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ ဖြစ်စဉ်သက်သက်သာ ဖြစ်နေတာကို မျက်ဝါးထင်ထင် မြင်လာပါလိမ့်မယ်။

သဗ္ဗေ ဓမ္မာ အနတ္တာ ကို သိမြင်လာခြင်း

ဒီလို သတ္တဝါမဟုတ်၊ ကိုယ်မဟုတ်၊ ရဟန်းမဟုတ်တဲ့ နာမ်ဓမ္မတွေ အကြောင်းအကျိုး သက်သက်ဖြစ်ပျက်နေတာကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်လာတဲ့အခါမှာတော့ “အနတ္တ” ရဲ့ အနက်အဓိပ္ပာယ် အစစ်အမှန်ကို ကောင်းစွာ သဘောပေါက်လာပါလိမ့်မယ်။ ငါပိုင်တာ ဘာတစ်ခုမှ မရှိဘူး၊ အစိုးရတာ ဘာတစ်ခုမှ မရှိဘူး ဆိုတာကို ဉာဏ်နဲ့ ဖောက်ထွင်းသိမြင်လာပြီး၊ “သဗ္ဗေ ဓမ္မာ အနတ္တာ” (ခပ်သိမ်းသော တရားတို့သည် အနတ္တသာတည်း) ဆိုတဲ့ အမြင်မှန် (သမ္မာဒိဋ္ဌိ) အစစ်အမှန်ကို ဆိုက်ရောက်လာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

အနတ္တအပေါ် အဆိုးမြင်ဝါဒကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်း

ဒီနေရာမှာ “အနတ္တ” ဆိုတာဟာ “ငါ မဟုတ်လို့ ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး” ဆိုတဲ့ အဆိုးမြင်ဝါဒကို ရှောင်ကြဉ်ရမယ့် အကြောင်း အထူးလိုအပ်တဲ့အတွက် ထပ်မံ သတိပေးလိုပါတယ်။ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ အနတ္တာကို သိတယ်ဆိုတာ အရာရာကို လက်မှိုင်ချပြီး လွှတ်ထားလိုက်ဖို့ လုံးဝ မဟုတ်ပါဘူး။ ငါမဟုတ်တဲ့ နာမ်ဓမ္မဖြစ်စဉ်ကို မှန်ကန်စွာ သိမြင်ပြီးနောက်၊ အဓိပတိတရားလေးပါး (ဆန္ဒ၊ ဝီရိယ၊ စိတ္တ၊ ဝီမံသာ) ကို အပြည့်အဝ အသုံးချကာ အရိယာမဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်ဆီကို ရောက်ဖို့ မှန်ကန်တဲ့ အကြောင်းတရားတွေကို ပညာရှိရှိ ဖန်တီးတည်ဆောက်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

အချုပ်အားဖြင့်ဆိုရသော် ရဟန်းတော်များအနေဖြင့် ဝိဉာဏ်ကို လေ့လာရာမှတစ်ဆင့် နာမ်ဓမ္မတို့၏ အကြောင်းအကျိုး သက်သက်ဖြစ်ပျက်နေမှုကို မြင်အောင်ကြည့်ပြီး “သဗ္ဗေ ဓမ္မာ အနတ္တာ” ကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ပါက၊ ကျနော်တို့ အထူး မျှော်မှန်းထားသည့် လူ၊ ရဟန်း အရိယာတတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေး ဆိုသည့် မွန်မြတ်လှသော ပန်းတိုင်ဆီသို့ မလွဲမသွေ ရောက်ရှိနိုင်မည် ဖြစ်ပါကြောင်း လေးနက်စွာ တိုက်တွန်း ရေးသားအပ်ပါသည်။