နေ့လည် ၁ နာရီ အချိန်အခါသမယမှာ အိမ်မှာ အနားယူရင်း ဝိပဿနာတရား လက်တွေ့ အားထုတ်နေကြတဲ့ မိဘ၊ အဘိုးအဘွား ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာများ ခင်ဗျာ…

အသက်အရွယ်ကြီးရင့်လာတဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်က အနားယူနေရပေမယ့် စိတ်ကတော့ အတိတ်ကို ပြန်သွားနေတတ်ပါတယ်။ ငယ်ငယ်တုန်းက အမှားတွေ၊ မိသားစုအရေး ကြိုးစားခဲ့ရတာတွေ၊ တစ်ယောက်ယောက်နဲ့ အဆင်မပြေခဲ့တာတွေကို စိတ်က အဖန်ဖန် ပြန်တွေးပြီး ပူလောင်နေတတ်ပါတယ်။ ဒါဟာ ဝိပဿနာလမ်းကြောင်းပေါ်မှာ အထူးသတိထားရမယ့် “သညာ” ရဲ့ လှည့်စားချက်ပါပဲ။ ဒီဆောင်းပါးမှာ အဲဒီလို အတိတ်ကို တွေးပြီး ပူလောင်နေတဲ့ သညာကို ဉာဏ်နဲ့ ပြတ်ပြတ်သားသား ဘယ်လို ဖြတ်တောက်ရမလဲဆိုတာ ဆွေးနွေးသွားပါမယ်။

၁။ အတိတ်ဆိုတာ တကယ်မရှိတော့တဲ့ သညာသက်သက်ပါ

အတိတ်ကို ပြန်တွေးပြီး ပူလောင်နေတယ်ဆိုတာ အခုမျက်မှောက်မှာ တကယ်မရှိတော့တဲ့ အရာတွေကို ရှိတယ်လို့ ထင်မှတ်နေတာပါ။ အဲဒီလို ပြန်ဖော်ပြနေတာဟာ “သညာ” (မှတ်သားမှု) ရဲ့ အလုပ်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်းများစွာက အဖြစ်အပျက်တွေ၊ လူတွေ၊ စကားတွေဟာ ပြီးဆုံးပျောက်ကွယ်သွားပါပြီ။

ဒါပေမဲ့ သညာက အဲဒီဖိုင်ဟောင်းတွေကို ပြန်ဖွင့်ပြတဲ့အခါ ဉာဏ်မပါတဲ့စိတ်က “ငါ လုပ်ခဲ့တာ၊ ငါ ခံခဲ့ရတာ” ဆိုတဲ့ အစွဲ (ဒိဋ္ဌိ) နဲ့ ပူးပေါင်းပြီး တကယ်ပဲ အခုချက်ချင်း ခံစားနေရသလို ပူလောင်တော့တာပါပဲ။ ဒါဟာ မရှိတာကို အရှိလုပ်ပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ဒုက္ခပေးနေတဲ့ ပညတ်ဇာတ်လမ်းသက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။

၂။ ဇာတ်လမ်းကို ဖြတ်၍ အရှိတရားကို ဉာဏ်သွင်းခြင်း

ဒီလို အတိတ်ကို တွေးပြီး ပူလောင်လာပြီဆိုရင် အဲဒီအတွေးထဲက “သူ”၊ “ငါ”၊ “ဖြစ်ရပ်” ဆိုတဲ့ ပညတ်ဇာတ်လမ်းတွေကို တိခနဲ ဖြတ်ချလိုက်ပါ။ အဲဒီဇာတ်လမ်းတွေနောက်ကို ဆက်မလိုက်ပါနဲ့။ အဲဒီအစား ပစ္စုပ္ပန် တည့်တည့်မှာ တကယ်ဖြစ်နေတဲ့ အရှိတရားကို လှည့်ကြည့်လိုက်ပါ။

“ဪ… တွေးနေတဲ့စိတ်ကလေး ပေါ်လာပါလား”၊ “ဝမ်းနည်းတဲ့ စိတ်ကလေး ပေါ်လာပါလား” လို့ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်း မရှိဘဲ သိလိုက်ပါ။ အတိတ်က အကြောင်းအရာကို ပြန်ဖော်နေတဲ့ သညာနဲ့၊ အဲဒီအပေါ်မှာ တွေးတောပူပန်နေတဲ့ စိတ်ဟာ ခိုင်မြဲတဲ့ အရာတွေ မဟုတ်ဘဲ ချက်ချင်းဆိုသလို ပေါ်လာတဲ့ ဧည့်သည်သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။

၃။ “ဝိဉာဏ်” ၏ ဖြစ်ပျက်ကို ပြတ်ပြတ်သားသား ရှုမှတ်ခြင်း

အတွေးကို ဇာတ်လမ်းဖြတ်ပြီး “တွေးစိတ်လေး ပေါ်လာတယ်” လို့ သိလိုက်တဲ့အခိုက်အတန့်မှာ အဲဒီတွေးစိတ်ဟာ အရှိန်သေပြီး ပျက်ကျသွားပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီအခါမှာ ပိုပြီး အရေးကြီးတဲ့ အချက်က အဲဒီလို လိုက်သိနေတဲ့၊ သတိထားလိုက်တဲ့ “သိစိတ် (ဝိဉာဏ်)” လေး ကိုယ်တိုင်ကို ဉာဏ်နဲ့ ဆက်ကြည့်ဖို့ပါပဲ။

“ငါ စောင့်ကြည့်နေတယ်” လို့ မထင်ပါနဲ့။ တွေးတဲ့စိတ်ကလည်း ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားသလို၊ အဲဒီတွေးစိတ်ကို သိလိုက်တဲ့ ဝိဉာဏ်စိတ်လေးဟာလည်း ဖြစ်ပြီးတာနဲ့ ချက်ချင်း အစားထိုး ပျက်သွားတာပါပဲ။ စိတ်တွေဟာ ဖြစ်ပြီး ပျက်နေခြင်းသာ ရှိပါတယ်။ စိတ်တွေ ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတာကလွဲပြီး ဘာမှ မရှိဘူးဆိုတာကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်အောင် ကြည့်ရပါမယ်။

၄။ အနတ္တအမြင်မှန်နှင့် အဓိပတိတရားလေးပါး

ဒီလို စိတ်တွေ ဖြစ်ပြီးပျက်နေတာကို မြင်လာတဲ့အခါ အရာရာဟာ “ငါ မဟုတ်ဘူး၊ သူ့အကြောင်းနဲ့သူ ဖြစ်ပြီးပျက်နေတဲ့ ရုပ်နာမ် ဖြစ်စဉ်တွေ သက်သက်ပဲ” လို့ သဘောပေါက်လာပါလိမ့်မယ်။ ဒီနေရာမှာ “အနတ္တ” ဆိုတာဟာ “ငါ မဟုတ်လို့ ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး” ဆိုတဲ့ အဆိုးမြင်ဝါဒကို ရှောင်ကြဉ်ရမယ့် အကြောင်း အထူး သတိပြုရပါမယ်။

ငါမဟုတ်တာ မှန်ပေမယ့် သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ လွတ်မြောက်အောင် ရုန်းထွက်ဖို့ရာအတွက် အဓိပတိတရားလေးပါး နဲ့ပြည့်စုံရင် မိမိလိုတာ ပြည့်ပါတယ်။

အတိတ်က ပူလောင်မှုတွေကနေ လွတ်မြောက်ချင်တဲ့ ပြင်းပြသော ဆန္ဒ၊

ပစ္စုပ္ပန် အရှိတရားပေါ်မှာ စူးစိုက်တဲ့ စိတ္တ၊

အတွေးဝင်လာတိုင်း မဆုတ်မနစ် သတိကပ်တဲ့ ဝီရိယ၊

ဇာတ်လမ်းနဲ့ အရှိတရားကို ခွဲခြားသိမြင်တဲ့ ဝီမံသာဉာဏ် ဆိုတဲ့ ဒီစွမ်းအင်လေးပါးကို အပြည့်အဝ တပ်ဆင်ပြီး အဆက်မပြတ် ဉာဏ်သွင်းရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

နိဂုံးချုပ်

ကျွန်တော်တို့ ရေးသားနေတဲ့ ရည်မှန်းချက်ကတော့ လူ၊ ရဟန်း အရိယာ တတ်နိုင်သလောက် များများ ပေါ်ထွန်းလာရေးပါ။

မိဘ၊ အဘိုးအဘွား ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာ အပေါင်းတို့… အတိတ်ဆိုတာ ပြန်ပြင်လို့ မရတော့တဲ့ သေဆုံးပြီးသား အရာတွေပါ။ အဲဒီ သေဆုံးပြီးသား သညာအဟောင်းတွေကို ပြန်ဖော်ပြီး ပစ္စုပ္ပန်မှာ အကုသိုလ် မပွားပါနဲ့တော့။ အတွေးဝင်လာတိုင်း ဇာတ်လမ်းဖြတ်ပြီး ဝိဉာဏ်နဲ့ စောင့်ကြည့်ပါ။ စိတ်တွေ ဖြစ်ပြီး ပျက်နေတာကလွဲပြီး ဘာမှ မရှိဘူးဆိုတာကို ကိုယ်တိုင် မျက်မှောက်ပြု မြင်တွေ့ရတဲ့အခါ၊ “ငါ” ဆိုတဲ့ ဒိဋ္ဌိအစွဲကြီး ပြုတ်ကျပြီး သောတာပန်အဖြစ်ကို ဧကန်မလွဲ ရောက်ရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

အမှန်တရားသည်သာ လွတ်မြောက်ရာ ဖြစ်သည်။